العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

385

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

فرمود . آيا راهنمائى نكنم شما را بر بهترين اخلاق دنيا و آخرت ؟ 1 - پيوند نمائى با كسى كه از تو بريده 2 - عطا كنى به كسى كه تو را محروم ساخته 3 - عفو كنى از كسى كه به تو ظلم كرده است . 3 - كافى . على بن ابراهيم . . . از حمران بن اعين از حضرت صادق عليه السّلام كه فرمود . سه چيز است از اخلاق كريمه و با ارزش دنيوى و اخروى است . 1 - عفو كنى از كسى كه به تو ظلم كرده 2 - پيوند نمائى با آن كس كه از تو بريده 3 - حلم و بردبارى داشته باشى هنگامى كه با سفاهت به تو برخورد شود . 4 - كافى . و على بن ابراهيم . . . از ثمالى از حضرت سجاد عليه السّلام كه فرمود روز قيامت كه خداوند متعال اولين و آخرين را در يك سرزمين جمع مينمايد از طرف خدا منادى صدا مىزند . كجا هستند اهل فضل ؟ گروهى بلند ميشوند پس فرشتگان با آنها مواجه شده و ميپرسند فضل شما چگونه بوده است ؟ در پاسخ ميگويند . ما با كسى كه از ما مىبريد پيوند مينموديم و به كسى كه ما را محروم ميكرد عطاء و بخشش داشتيم و از كسى كه بر ما ظلم ميكرد گذشت ميكرديم پس از جانب خداوند به آنها گفته مىشود . آرى راست ميگوئيد برويد داخل بهشت شويد . بيان . مقصود از اهل فضل ممكن است اهل كمال و فضيلت باشد كه نسبت به ديگران داراى مزاياى اخلاقى و كمالى هستند . و ممكن است منظور اهل فضل و احسان و كرم باشد و تصديق آنها در داشتن اين صفات و يا در اين جهت كه اين صفات موجب فضيلت است و يا هر دو جهت باشد و بدان كه اين خصلت‌ها فضيلت و كرامت بسيار باارزشى است كه كنه ارزش و حقيقت و ميزان فضل آنها قابل درك و بيان نيست چون دارنده اين صفات از طرفى براى نفس و روح خود فضيلت و كرامتى را تثبيت مينمايد و از طرفى رذالت و پستى را از خود بر طرف مينمايد و با قوه قلب و روح نيرومند بر دشمن درونى و نفسانى غالب و چيره ميگردد و به اين مطلب در قرآن مجيد اشاره شده كه فرمود ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ . . . و بارزش رفيع و شرافت بلند اين صفات اشاره شده به اين جمله كه فرمود وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ . فقط اهل صبر و استقامت و كسانى كه از ايمان و معرفت بهرهء بزرگى دارند به اين صفات نائل ميشوند كه خدا ما را از آنها قرار دهد . 5 - كافى . عده‌اى از مشايخ . . . از سكونى از حضرت صادق عليه السّلام كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود بر شما باد بعفو و گذشت كه اين صفت جز عزت و ارزش براى بندهء چيز ديگرى ندارد . بنا بر اين نسبت بهم عفو و گذشت داشته باشيد تا خداوند بشما عزت و عظمت عنايت كند . بيان تعيين عضو و گذشت موجب عزت دنيوى است كه اين مطلب براى رد و ابطال توهم و خيال شيطانى است كه تصور باطل مىشود انتقام نگرفتن و گذشت نمودن باعث ذلت و خوارى بين مردم و جرى شدن آنها به انسان ميگردد . ولى چنين نيست بلكه سبب برترى قدر و منزلت و بلندى مرتبه انسان است در نظر مردم مخصوصا وقتى كه اين عفو در حال قدرت باشد و ترك